Teška realnost – suspenzija sedišta na kosačicama i traktorskim kosačicama
Grejanje, lumbalna podrška, podesivi bočni oslonci, funkcija masaže i ugrađena ventilacija – poslednjih 20 godina donelo je mnogo promena u tehnologiji automobilskih sedišta. Dobitak u udobnosti sedenja u početku je nevidljiv, ali postaje primetan nakon 300 kilometara vožnje. Pokretljivost umesto ukočenosti, opuštenost umesto napetosti, a pre svega svežina umesto malaksalosti. Razliku i dalje najbolje poznaju stariji među nama, zahvaljujući sedištima VW Golfa II i Opel Kadetta.
Komfor sedenja stigao je i do poljoprivrednog sektora. Danas moderni traktori i vučni traktori nude visok nivo udobnosti sedišta kao standardnu opremu. Najbolji modeli impresioniraju potpuno podesivom 3D vazdušnom suspenzijom.
Komfor sedenja je važan, ako ne i ključni faktor za radni učinak, efikasnost i dobrobit rukovaoca mašine.
Ali šta je sa udobnošću sedišta na kosačicama? Šta jedan radnik u održavanju javnih zelenih površina danas može da očekuje kada je reč o komforu sedenja?
Minimalni standard godinama unazad jeste tapacirano sedište sa spiralnim oprugama ispod. Sedište je montirano na ram, koji se okreće napred i oslanja na jednostavne spiralne opruge pozadi. U zavisnosti od jačine i hoda opruge, sedište nadoknađuje neravan teren ljuljajućim pokretom. Opruge apsorbuju silu deformacijom, ali je i brzo otpuštaju. Nedostatak ovog sistema je što se apsorbovana energija opruga ne prigušuje, pa se sedište njiše gore-dole, slično „gumenoј lopti“. Za vozača to znači da se udarni talasi, posebno na kičmu, ublažavaju ili umanjuju, ali ljuljanje može biti i neprijatno.
Drugi najčešći tip suspenzije sedišta na kosačicama – dobra stara lisnata opruga – ima isti efekat. Sedište je montirano na zakrivljene lisnate opruge. Zbog deformacije metala, sedište poskakuje gore-dole, bez značajnog prigušenja. Jedina prednost korišćenja lisnatih opruga je ta što se tvrdoća opruge može podesiti promenom tačke oslonca (dužine lisnate opruge).
Primetno poboljšanje komfora donose paketi sedišnih opruga koji, pored same suspenzije, imaju i prigušne elemente. Opruga apsorbuje udar, a amortizer smanjuje vibracije umanjujući energiju udara. U savremenim suspenzijama sedišta profesionalnih kosačica danas se uglavnom koriste gasni amortizeri. Funkcionalni princip je jednostavan, ali efikasan. Klipnjača pomera klip u prostoru ispunjenom uljem. Kada klip sabija ulje, ono može da prođe samo kroz male otvore u klipu. Otpor prolasku pomerene tečnosti stvara silu prigušenja na klipnjaču. Na taj način se sprečava neželjeno odskakivanje i vozač oseća veću udobnost.
Čak i danas, ne nude svi proizvođači profesionalnih kosačica sedišta sa kvalitetnom suspenzijom kao standardnu opremu. Često ih je potrebno naknadno kupiti kao dodatke. Vešti hobi-mehaničari takođe koriste bogatu internet ponudu paketa opruga iz poljoprivrednog sektora.
Standardna suspenzija sedišta (AS-Motor)
Zaključak
U poređenju sa modernim traktorima, kosačice nude samo vrlo skroman komfor sedenja za vozača. Upravo zato je još važnije da se pri kupovini kosačice za komercijalnu upotrebu obrati pažnja na maksimalnu udobnost sedišta. Savremene suspenzije sedišta postoje, ali nažalost nisu uvek dostupne kao standardna oprema. Priuštite sebi ili svojim zaposlenima ovaj pristupačan luksuz – biće vam zahvalni na tome.
Primer visokokvalitetnog paketa sedišnih opruga za kosačicu sa gasnim amortizerom, kompanija AS Motor Germany, model AS 940 Sherpa 4WD kosačica za visoku travu:
Tehničke karakteristike:
Posebno mala ukupna visina za nizak centar gravitacije (pogodno za rad na kosinama)
Podesiva težina vozača od 55–120 kg
Skala sa pokazivačem podešavanja
Duple spiralne opruge
Progresivna suspenzija
Elastični završni graničnici
Ležajni čaure otporne na prljavštinu i prašinu
Integrisan mehanički sigurnosni prekidač noža
Konstrukcija smanjene težine
Poluga za podešavanje suspenzije sedišta na AS 1040 Yak 4WD
Spiralna opruga standardne suspenzije sedišta (AS-Motor)
